Jak powstały rasy psów?

W toku ewolucji najpierw wyodrębniły się psowate (Canidae). Jest to rodzina do której należą nasze domowe zwierzaki. Rodzina ta jest całkiem różnorodna; oprócz rodzaju Pies (Canis), dzieli się na 15 innych rodzajów, wśród nich równie dobrze nam znany Lis (Vulpes). Wszystkie rasy psów należą do gatunku Pies domowy (Canis lupus familiaris). Jednak w rodzinie psowatych doliczymy się aż czterdziestu różnych gatunków. Są to na przykład hieny, kuny, jenoty, szakale, wilki i dzikie psy.

Wszystkie te zwierzęta wywodzą się od małych zwierząt roślinożernych, które potrafiły chodzić po drzewach. Z czasem stały się bardziej smukłe, wykształciły się u nich dłuższe nogi, oraz zęby przystosowane do polowania i jedzenia mięsa. Z tych zwierząt najpierw wykształciły się wilki, które za sprawą człowieka zaczęły zmieniać się w psy. Stało się to głównie dlatego, że dzięki udomowieniu wilków zmieniło się bardzo ich środowisko. Nie musiały już tak bardzo polegać na własnych zmysłach i umiejętnościach, bo część „pracy” potrzebnej do przetrwania wykonywał człowiek.

Z tego powodu zmniejszyła się masa mózgu psa w porównaniu z wilkiem. To samo dzieje się w przypadku wszystkich zwierząt trzymanych w niewoli, nawet w ogrodach zoologicznych. Pies po prostu nie ćwiczył pewnych umiejętności, które z czasem zaczęły zanikać. Jednak wyspecjalizował się w innych i to sprawiło, że stał się idealnym towarzyszem człowieka. Zresztą, taka przemiana dotyczy także ludzi; potrafimy na przykład obsługiwać komputery, ale kto z nas przetrwałby choćby kilka dni, gdyby nagle znalazł się gdzieś z dala od cywilizacji?

Z czasem wyodrębniło się kilka różnych typów psów, różniących się od siebie w zależności od tego, gdzie żyły: psy górskie, stepowe, leśne. Człowiek dokonywał dalszej selekcji, wybierając osobniki które najlepiej nadawały się do określonego rodzaju pracy. Tak powstały psy pasterskie, myśliwskie, stróżujące i domowe. Psy różnych typów żyły zwykle w izolacji od siebie, dlatego że spełniały różne zadania. Podróżowały jednak razem z wędrówkami społeczności ludzkich i w ten sposób rozprzestrzeniały się po świecie. Ta pierwsza „hodowla” psów przypominała dobór ze względu na cechy użytkowe; prawdopodobnie dopiero później zaczęto zwracać uwagę na wygląd i umaszczenie.

Prawdopodobnie pierwsze wilki które były przodkami psów można podzielić na dwa typy: jedne z nich, żyjące w mroźnym i nieprzyjaznym klimacie mogły być przodkami psów azjatyckich i szpiców. Inne rasy mogą pochodzić od wilków lżejszych w budowie, które były przyzwyczajone do łagodnego i umiarkowanego klimatu. Takie wilki nadal żyją w Indiach.

Na podstawie książki Jerzego Monkiewicza i Jolanty Wajdzik „Kynologia. Wiedza o psie”, wyd. Wydawnictwo Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Wrocław 2003